EKLENME TARİHİ: 25 Ağustos 2010
Prof. Dr. Haluk Eraksoy
İstanbul Tabip Odası Uzmanlık Eğitimi Çalışma Grubu Başkanı
Tüm toplumun sağlık düzeyini yükseltebilecek nitelikli uzman hekimler yetiştirmek, tıpta uzmanlık eğitiminin başlıca amacıdır. Tıpta uzmanlık ünvan ve yetkisinin nasıl elde edileceğine ilişkin yöntem ve ilkeler, tüzük ve yönetmeliklerle düzenlenir. Böyle hukuksal düzenlemeler yapma görev ve yetkisi, 11 Nisan 1928 tarih ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun�un 9. maddesiyle Sağlık Bakanlığı�na verilmiştir. İlk kez 8 Mayıs 1929 tarihinde yürürlüğe giren Tababet ve İhtisas Vesikaları Hakkında Nizamname bu konudaki ilk düzenlemedir. O günden beri toplam altı tüzük yayımlanmıştır. Bunlarda birtakım değişiklikler yapmak üzere çıkarılan ara tüzükler de sayılırsa günümüze değin 22 tüzük yürürlüğe girmiştir. Yürürlükteki Tababet Uzmanlık Tüzüğü, 5 Nisan 1973 tarihinde kabul edilmiştir ve sonradan sekiz kez değişiklik geçirmiştir (Tablo 1 ve 2).
Uzmanlık eğitiminin çeşitli basamaklarına katılan ve sonuçlarından etkilenen tüm kesimler, üç yıla yakın bir süredir yeni bir tüzük için yoğun çalışmalar içindedir. Bu çalışma da yakında yürürlüğe girmesi beklenen yeni tüzüğün öncesinde başlangıçtan bugüne ülkemizdeki tababet uzmanlık dallarının evrimini sergilemektedir. İlk bölümde ana dalların, ikinci bölümde yan dalların ad ve sürelerindeki değişiklikler yer almaktadır. Son olarak da ikinci bir ana dal olarak yapıldığında süre indirimi sağlanan uzmanlık dallarıyla ilgili bilgiler verilmektedir.
Tablo 1.Yürürlükten Kaldırılan Tüzükler
Tababet ve İhtisas Vesikaları Hakkında Nizamname 8 Mayıs 1929
Tababet ve İhtisas Vesikaları Hakkındaki 8/5/1929 Tarihli Nizamnameye Zeyledilen Nizamname (19 Nisan 1933)
Tababet ve İhtisas Vesikaları Hakkındaki Nizamnamenin 4�üncü Maddesinin Değiştirilmesine ve 5�inci Maddesinin Kaldırılmasına ve Muvakkat Bir Madde Eklenmesine Dair Nizamname (24 Haziran 1942)
Tababet ve İhtisas Vesikaları Hakkındaki Nizamnameye Müzeyyel 19/4/1933 Tarihli Nizamnameye Ek Nizamname (27 Mayıs 1944)
Tababet Uzmanlık Belgeleri Hakkında Tüzük 24 Temmuz 1947
Tababet Uzmanlık Belgeleri Hakkındaki Tüzüğün 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9�uncu Maddeleriyle Geçici Maddesinin Değiştirilmesine Dair Tüzük (12 Şubat 1949)
Tababet İhtisas Nizamnamesi 28 Aralık 1955
Tababet İhtisas Tüzüğü 2 Haziran 1961
Tababet İhtisas Tüzüğünde Yapılacak Değişikliklere Ait Tüzük (13 Ekim 1961)
Tababet Uzmanlık Tüzüğü 17 Ağustos 1962
Tababet Uzmanlık Tüzüğünün 8�inci ve 10�uncu Maddelerine Birer Fıkra Eklenmesine ve 2�inci Maddesinde Yazılı Uzmanlık Dallarından Biri İle 3�üncü Maddesinin (k)Bendinin Kaldırılmasına Dair Tüzük (10 Ağustos 1963)
Tababet Uzmanlık Tüzüğüne Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Tüzüğün Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Tüzük (4 Ağustos 1964)
Tababet Uzmanlık Tüzüğüne Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Tüzüğün Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesine Dair Tüzük (28 Temmuz 1969)
Tablo 2.Yürürlükteki Tüzük ve Bunda Değişiklik Yapan Tüzükler
Tababet Uzmanlık Tüzüğü 5 Nisan 1973
Tababet Uzmanlık Tüzüğünün Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bazı Maddelerine Fıkralar Eklenmesi Hakkında Tüzük (15 Temmuz 1974)
Tababet Uzmanlık Tüzüğünün Değiştirilmesine İlişkin Tüzük (25 Kasım 1980)
Tababet Uzmanlık Tüzüğünde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tüzük (25 Mayıs 1981)
Tababet Uzmanlık Tüzüğünde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tüzük (5 Temmuz 1983)
Tababet Uzmanlık Tüzüğüne Bir Ek Madde Eklenmesine İlişkin Tüzük (11 Ağustos 1987)
Tababet Uzmanlık Tüzüğünde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tüzük (7 Haziran 1990)
Tababet Uzmanlık Tüzüğünde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tüzük (12 Nisan 1993)
Tababet Uzmanlık Tüzüğüne Geçici Maddeler Eklenmesine İlişkin Tüzük (30 Nisan 1995)
UZMANLIK ANA DALLARI VE SÜRELERİ
Günümüze değin çıkarılmış tüzüklerde her uzmanlık ana dalının adında ve eğitim süresinde gözlenen değişiklikler, bu konudaki ilk tüzük olan 1929 yılındaki Tababet ve İhtisas Vesikaları Hakkındaki Nizamname�den başlayarak kronolojik olarak gösterilmiştir.
Uzmanlık ana dalı, birbirini izleyen tüzüklerde herhangi bir ad değişikliğine uğramadıkça, o tüzüklerin yılları aynı satırda gösterilmiştir.
Bu konudaki tüzükler, sırasıyla 1929, (1933), (1942), (1944), 1947, (1949), 1955, 1961, (1961), 1962, (1963), (1964), (1969), 1973, (1974), (1980), (1981), (1983), (1987), (1990), (1993) ve (1995)�te yayımlanmıştır. Herhangi bir tarihte yürürlükte olan tüzükte birtakım değişiklikler yapmak üzere çıkarılan ara tüzüklerin yılları (ayraç)içinde gösterilmiştir.
Tüzüklerde öngörülen eğitim süresinin kaç yıl olduğu, tüzük yılından sonra gelen [köşeli ayraç] içinde rakamla gösterilmiştir.
Bir uzmanlık ana dalının ilk yer aldığı tüzükten sonra değişen adları, aynı sıra numarası verilerek alt alta sıralanmıştır.
Uzmanlık ana dallarından (I) yürürlüktekiler sıralanırken, 1973 yılındaki Tababet Uzmanlık Tüzüğü ve bunda değişiklik yapılmasına ilişkin (1983), (1990) ve (1993) yıllarında çıkarılan tüzüklerin ek çizelgesinde 1�den 46�ya dek olan sıra numaraları temel alınmıştır.
Uzmanlık ana dallarından (IIa) tümüyle yürürlükten kaldırılanlara ve (IIb)yan uzmanlık dalı haline getirilerek yürürlükten kaldırılanlara ise 1�den 17�ye dek ayrı sıra numaraları verilmiştir.
Koyu olarak yazılanlar, bir uzmanlık ana dalının (I) yürürlükteki tüzükteki adını ve bu adı veya zorunlu eğitim süresinin son biçimini aldığı yürürlükteki tüzüğün yılını; ya da (II) tümüyle veya yan uzmanlık dalı haline getirilerek kaldırılmasından önce yer aldığı en son tüzükteki adını ve kaldırıldığı tüzüğün yılını göstermektedir.
İtalik olarak biraz içerden başlayarak yazılanlar, sonradan uzmanlık ana dalına dönüşecek olanların yan uzmanlık dalı olarak yer aldığı tüzük veya tüzüklerdeki adını ve o tüzük veya tüzüklerin yılını göstermektedir.
Koyu italik olarak biraz içerden başlayarak yazılanlar, daha önce ana uzmanlık dalı iken yan uzmanlık dalı haline getirilmiş olanların yan uzmanlık dalı olarak yer aldığı tüzük veya tüzüklerdeki adını ve o tüzük veya tüzüklerin yılını göstermektedir.
I- Yürürlükteki Uzmanlık Ana Dallarının Ad ve Sürelerindeki Değişiklikler
1- Emrazı dahiliye 1929 [3]
1- Dahili hastalıklar (1942) [3]
1- İç hastalıkları 1947 [3], 1955 [4], 1961 [4-5], 1962 [4], 1973- [4]
***
2- Fitizyoloji (1949)[3]
2- Göğüs hastalıkları 1955 [4], 1961 [4-5]
2- Göğüs hastalıkları ve tüberküloz (fitiziyoloji) 1962 [4]
2- Göğüs hastalıkları ve tüberküloz 1973- [4]
***
3- Emrazı etfal 1929 [2]
3- Çocuk hastalıkları 1947 [3]
3- Çocuk sağlığı ve hastalıkları 1955 [4], 1961 [4-5], 1962 [4], 1973- [4]
***
4- Bakteriyoloji ve intani hastalıklar 1947 [3], 1955 [3]
4- İntan hastalıkları ve mikrobiyoloji 1961 [4-5]
4- Bakteriyoloji ve enfeksiyon hastalıkları 1962 [3]
4- Bakteriyoloji ve infeksiyon hastalıkları 1973 [3]
4- Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji (1983-) [4]
***
5,6- Emrazı akliye ve asabiye 1929 [2]
5,6- Akıl ve sinir hastalıkları 1947 [2], 1955 [3]
5,6- Ruh ve sinir hastalıkları 1961 [4-5], 1962 [4]
5- Ruh sağlığı ve hastalıkları 1973 [3]
5- Ruh sağlığı ve hastalıkları (1983-) [4]
***
6- Nöroloji 1973 [3]
6- Nöroloji (1983-) [4]
***
7- Emrazı cildiye ve zühreviye 1929 [2]
7- Deri ve frengi hastalıkları 1947 [2]
7- Deri hastalıkları ve zührevi hastalıklar 1955 [3]
7- Deri ve zührevi hastalıklar 1961 [4], 1962 [3], 1973- [3]
***
8- Emrazı hariciye (operatörlük) 1929 [3]
8- Harici hastalıklar (1942) [3]
8- Genel şirürji 1947 [3], 1955 [4], 1961 [4-5], 1962 [4], 1973 [4]
8- Genel cerrahi (1983-) [4]
***
9,14A- Çocuk cerrahisi ve ortopedi 1947 [3]
9,14A- Çocuk şirürjisi ve ortopedi 1955 [4]
9- Çocuk şirürjisi 1961 [4-5]
9- Çocuk şirürjisi 1962 [4+2]
9- Çocuk şirürjisi 1973 [4]
9- Çocuk cerrahisi (1983-) [4]
*
14- Ortopedi ve tromatoloji 1961 [4-5]
14A- Ortopedi 1962 [4]
14B- Tromatoloji 1962 [4+2]
14- Ortopedi ve travmatoloji 1973- [4]
***
10- Göğüs şirürjisi 1955 [4]
10- Göğüs şirürjisi 1961 [4-5 + 2], 1962 [4+2]
11- Kalb ve damar şirürjisi 1962 [4+3]
10,11- Göğüs-kalp ve damar şirürjisi 1973 [5]
*
10- Göğüs cerrahisi (1983-) [4]
***
11- Kalp ve damar cerrahisi (1983-) [5]
***
12- Nöroşirürji 1947 [3], 1955 [4]
12- Nöroşirürji 1961 [4-5 + 3-4], 1962 [4+3]
12- Nöroşirürji (1969) [5], 1973 [4], (1974) [5]
12- Beyin ve sinir cerrahisi (1983-) [5]
***
13- Ağız ve çene cerrahisi (stomatoloji) 1947 [3]
13- Ağız ve çene şirürjisi 1955 [3]
13- Çene şirürjisi ve plastik şirürji 1961 [4-5 + 2]
13A- Ağız ve çene şirürjisi 1962 [4+2], 1973 kaldırıldı
13B- Plastik şirürji 1962 [4+2]
13- Plastik ve rekonstrüktif şirürji 1973 [4]
13- Plastik ve rekonstrüktif cerrahi (1983-) [5]
***
9,14A- Çocuk cerrahisi ve ortopedi 1947 [3]
9,14A- Çocuk şirürjisi ve ortopedi 1955 [4]
9- Çocuk şirürjisi 1961 [4-5]
9- Çocuk şirürjisi 1962 [4+2]
9- Çocuk şirürjisi 1973 [4]
9- Çocuk cerrahisi (1983-) [4]
*
14- Ortopedi ve tromatoloji 1961 [4-5]
14A- Ortopedi 1962 [4]
14B- Tromatoloji 1962 [4+2]
14- Ortopedi ve travmatoloji 1973- [4]
***
15- Anesteziyoloji 1955 [3], 1961 [3-4], 1962 [4]
15- Anesteziyoloji ve reanimasyon (1969) [3], 1973 [3]
15- Anesteziyoloji ve reanimasyon (1983-) [4]
***
16- Fenni vilade ve emrazı nisaiye 1929 [2]
16- Doğum ve kadın hastalıkları (1942) [3]
16- Kadın hastalıkları ve doğum 1947 [3], 1955 [4]
16- Doğum ve kadın hastalıkları 1961 [4-5]
16- Kadın hastalıkları ve doğum 1962 [4], 1973- [4]
***
17- Emrazı enfiye, uzniye ve hançereviye 1929 [2]
17- Kulak, boğaz, burun hastalıkları (1942) [3]
17- Kulak, boğaz ve burun hastalıkları 1947 [2]
17- Kulak-boğaz-burun hastalıkları 1955 [3]
17- Kulak-burun-boğaz hastalıkları 1961 [4-5]
17- Kulak-boğaz-burun hastalıkları 1962 [3]
17- Kulak-burun-boğaz hastalıkları 1973- [3]
***
18- Emrazı aynıye 1929 [2]
18- Göz hastalıkları 1947 [2], 1955 [3], 1961 [4-5], 1962 [3], 1973- [3]
***
19- Emrazı bevliye 1929 [2]
19- Bevliye (1942) [3]
19- Üroloji 1947 [3], 1955 [3], 1961 [4-5], 1962 [3], 1973 [3]
19- Üroloji (1983-) [4]
***
20A- Hikemi tedavi 1929 [2]
20,21- Fizikoterapi ve idroloji 1947 [2]
20,21- Fizikoterapi ve idroterapi (1949) [2], 1955 [3]
20,21- Fizik tedavi ve hidroterapi 1961 [4]
*
20A- Fizikoterapi (mekanoterapi)1962 [3]
20B- Rehabilitasyon 1962 [3]
20- Fizik tedavi ve rehabilitasyon 1973- [3]
***
21A- Hidroklimatoloji 1962 [2], 1973 [3]
21- Tıbbi ekoloji ve hidroklimatoloji (1983-) [3]
***
22- Radyoloji 1929 [2], 1947 [2], 1955 [2], 1961 [4]
22- Radyodiyagnostik 1962 [3]
22- Radyoloji 1973 [4]
22- Radyodiyagnostik (1983-)[3]
***
23- Radyoterapi 1955 [3]
23- Radyoterapi 1961 [4+2]
23- Radyoterapi 1962 [3] (1973 kaldırıldı)
23- Radyasyon onkolojisi (1983-)[3]
***
24- Halk sağlığı 1962 [16 ay], 1973 [2]
24- Halk sağlığı (1983-)[3]
***
25- Havacılık tababeti 1962 [3]
25- Hava hekimliği 1973 [2]
25- Hava ve uzay hekimliği (1983-) [2]
***
26- Denizcilik tababeti 1962 [3]
26- Deniz hekimliği 1973 [2]
26- Deniz ve sualtı hekimliği (1983-) [2]
***
27- Bakteriyoloji 1929 [2], (1947 kaldırıldı), 1955 [2]
27- Mikrobiyoloji 1961 [3], 1962 [3], 1973 [3]
27- Mikrobiyoloji ve klinik mikrobiyoloji (1983-) [3]
***
28- Parazitoloji 1947 [2], 1955 [2]
28- Parazitoloji 1961 [4-5 + 1 / 3+1]
28- Parazitoloji 1962 [3]
28- Parazitoloji 1973 [3+1]
28- Tıbbi parazitoloji (1983-) [3]
***
29- Kimyayi tıbbi 1929 [2]
29- Hayati kimya 1947 [2]
29- Hayati ve tıbbi ve gıdai kimya (1949) [2]
29- Hayati ve tıbbi kimya 1955 [2]
29- Tıbbi biyokimya 1961 [3]
29- Biyokimya 1962 [3], 1973 [3]
29- Biyokimya ve klinik biyokimya (1983-) [3]
***
30- Teşrihi marazi 1929 [2]
30- Anatomi patolojik 1947 [2]
30- Patolojik anatomi 1955 [3], 1961 [3-4], 1962 [3], 1973 [3]
30- Patoloji (1983-) [3]
***
31- Farmakoloji 1961 [3], 1962 [3], 1973 [3]
31- Tıbbi farmakoloji (1983-) [3]
***
32- Tababeti ruhiye ve adliye 1929 [2]
32- Adli ve ruhi tababet 1947 [2]
32- Adli tababet 1955 [2]
32- Adli tıp 1961 [3], 1962 [2], 1973- [2]
***
33- Anatomi 1962 [2], 1973- [2]
***
34- Fizyoloji 1962 [2], 1973- [2]
***
35- Fizyopatoloji 1962 [3], 1973- [3]
***
36- Histoloji ve embriyoloji 1962 [2]
36- Histoloji ve ambriyoloji 1973 [2]
36- Tıbbi histoloji ve embriyoloji (1983-)[2]
***
37- Tıp tarihi ve deontoloji 1962 [2], 1973- [2]
***
38- Tıbbi genetik 1973- [2]
***
39- Nükleer tıp 1973- [3]
***
40- Ortodonti 1955 [2], 1961 [2]
40- Ortodonsi 1962 [2], 1973 [3]
40- Ortodonti (1983-) [3]
***
41- Diş ve maksillofasiyal protez 1962 [2]
41- Çene-yüz protezi 1973 [3]
41- Diş protezi (1983-) [3]
***
42- Aile hekimliği (1983-) [3]
***
43- Kardioloji 1955 [4]
43- Kardiyoloji 1961 [4-5 + 2]
43- Kalb ve damar hastalıkları (kardiyoloji) 1962 [4+2]
43- Kardiyoloji 1973 [4+2]
43- Kardiyoloji (1990-) [4]
***
44- Çocuk ruh sağlığı ve hastalıkları 1973 [3+2]
44- Çocuk ruh sağlığı ve hastalıkları (1983) [4+2]
44- Çocuk ruh sağlığı ve hastalıkları (1990-) [4]
***
45A- Okul-spor hekimliği (1949) [2]
45A- Okul ve spor hekimliği 1955 [2] (1961 kaldırıldı)
45A- Okul ve spor tababeti 1962 [2]
45- Spor hekimliği 1973 [2]
45- Spor hekimliği (1983) [2+1/3+1/4+1]
45- Spor hekimliği (1990-) [3]
***
46- İlk ve acil yardım (1993-) [3]
--------------------------------------------------------------------------------
II- Yürürlükten Kaldırılan Uzmanlık Ana Dallarının Ad ve Sürelerindeki Değişiklikler
a- Tümüyle kaldırılanlar
1- Genel sağlık uzmanlığı 1947 [2], 1955 kaldırıldı
1- Genel sağlık grubu uzmanlığı 1961 [2], 1962 kaldırıldı
***
2- İç hastalıkları grubu sağlık uzmanlığı 1955 [2]
2- İç hastalıkları grubu uzmanlığı 1961 [2], 1962 kaldırıldı
***
3- Şirürji grubu sağlık uzmanlığı 1955 [2]
3- Şirürji grubu uzmanlığı 1961 [2], 1962 kaldırıldı
***
4- Klinik laboratuvar 1961 [4], 1962 kaldırıldı
***
5- Pedodonti 1961 [2], 1962 kaldırıldı
***
6- Farmakodinami 1947 [2], 1955 [3], 1961 kaldırıldı, 1962 [3], 1963 kaldırıldı
***
7- Toplum sağlığı (1964) [3], 1973 kaldırıldı
***
8- Hıfzısıhha 1929 [4]
8- İjien 1947 [3]
8- İjiyen (1949) [3]
8- Hijiyen 1955 [3] 1961 kaldırıldı
8- Koruyucu tababet ve hijyen 1962 [4]
8- Hijyen ve koruyucu hekimlik 1973 [3], 1983 kaldırıldı
***
b- Yan uzmanlık dalı haline getirilerek kaldırılanlar
9- Gastroantroloji 1955 [4]
Gastroenteroloji 1961 yan uzmanlık dalı [4-5 + 2]
***
10- Andokrinoloji 1955 [4]
Endokrinoloji 1961 yan uzmanlık dalı [4-5 + 2]
***
11- Besi hastalıkları 1955 [4]
Beslenme ve metabolizma hastalıkları 1961 yan uzmanlık dalı [4-5 + 2]
***
12- Ematoloji 1955 [4]
Hematoloji 1961 yan uzmanlık dalı [4-5 + 2]
***
13- Okul-spor hekimliği (1949) [2]
13- Okul ve spor hekimliği 1955 [2], 1961 kaldırıldı
13- Okul ve spor tababeti 1962 [2]
Okul hekimliği 1973 yan uzmanlık dalı [2+1]
***
14- İş hekimliği (1949) [2], 1955 [1.5], 1961 kaldırıldı
14- İş tababeti 1962 [2]
İşçi sağlığı ve iş güvenliği 1973 yan uzmanlık dalı [2+1]
***
15- Epidemiyoloji ve sari hastalıklar 1955 [3], 1961 kaldırıldı
16- Epidemiyoloji 1962 [3]
Epidemiyoloji 1973 yan uzmanlık dalı [3+1/2+1]
***
17- Genel askeri tababet uzmanlığı 1962 [2]
Askeri sağlık hizmetleri hekimliği 1973 yan uzmanlık dalı [2+1]
***
--------------------------------------------------------------------------------
UZMANLIK YAN DALLARI VE SÜRELERİ
Günümüze değin çıkarılmış tüzüklerde her uzmanlık yan dalının adında ve eğitim süresinde gözlenen değişiklikler, uzmanlık yan dallarının ilk kez yer verildiği tüzük olan 1961 yılındaki Tababet İhtisas Tüzüğü�nden başlayarak ve önceki tüzüklere uzmanlık ana dalı olarak girip de sonradan yan uzmanlık dalına dönüştürülmüş olanların durumuyla birlikte kronolojik olarak gösterilmiştir.
Uzmanlık yan dalı, birbirini izleyen tüzüklerde herhangi bir ad değişikliğine uğramadıkça, o tüzüklerin yılları aynı satırda gösterilmiştir.
Bu konudaki tüzükler, sırasıyla 1961, 1962, 1973, (1983), (1990) ve (1993)�te yayımlanmıştır. Herhangi bir tarihte yürürlükte olan tüzükte birtakım değişiklikler yapmak üzere çıkarılan ara tüzüklerin yılları (ayraç) içinde gösterilmiştir.
Bir uzmanlık yan dalının ilk yer aldığı tüzükten sonra değişen adları, aynı sıra numarası verilerek alt alta sıralanmıştır.
Uzmanlık yan dallarından (I) yürürlüktekilere 1�den 34�e; (II)tümüyle yürürlükten kaldırılanlara veya ana uzmanlık dalı haline getirilerek yürürlükten kaldırılanlara ise 1�den 14�e dek olmak üzere ayrı sıra numaraları verilmiştir. Yürürlükteki uzmanlık yan dalının tüzükteki adından sonra, bağlı olduğu uzmanlık ana dalının yürürlükte olan tüzükteki sıra numarası / onun kaçıncı sıradaki yan uzmanlık dalı olduğu da rakamlarla gösterilmiştir.
Uzmanlık yan dalının hangi uzmanlık ana dalına veya dallarına bağlı olduğu ve hangi ana dal uzmanının kaç yılda yan dal uzmanı olabileceği, satır başındaki tüzük yılından sonra gelen [köşeli ayraç] içinde gösterilmiştir.
Koyu italik olarak yazılanlar, bir uzmanlık yan dalının (I) yürürlükteki tüzükteki adını ve bu adın veya bağlı bulunduğu ana uzmanlık dallarının son biçimini aldığı yürürlükteki tüzüğün yılını; ya da (II)tümüyle veya ana uzmanlık dalı (birleştirilerek veya tek başına)haline getirilerek kaldırılmasından önce yer aldığı en son tüzükteki adını ve kaldırıldığı tüzüğün yılını göstermektedir.
Koyu olarak yazılanlar, uzmanlık yan dalı olmasından önce ya da sonra bir süre için de olsa uzmanlık ana dalı haline getirilmiş olanların uzmanlık ana dalı olarak yer aldığı en son tüzükteki adını ve o tüzüğün yılını göstermektedir.
I- Yürürlükteki Yan Uzmanlık Dallarının Ad ve Sürelerindeki Değişiklikler
1- Sitoloji
1973 [Patolojik anatomi +1]
1- Sitopatoloji 30/1
(1983-) [Patoloji +1]
***
2- Jinekopatoloji 30/2
(1983-) [Patoloji +1]
***
3- Dermopatoloji 30/3
(1983-)[Patoloji +1]
***
4- Nöropatoloji 30/4
(1983-)[Patoloji +1]
***
5- Viroloji 27/1
1961 [İntan hastalıkları ve mikrobiyoloji +1]
[Mikrobiyoloji +1]
1962 [Bakteriyoloji ve enfeksiyon hastalıkları +2]
[Mikrobiyoloji +2]
1973 [Mikrobiyoloji +1]
(1983-)[Mikrobiyoloji ve klinik mikrobiyoloji +1]
***
6- Mikoloji 27/3
1961 [İntan hastalıkları ve mikrobiyoloji +1]
[Mikrobiyoloji +1]
1962 [Bakteriyoloji ve enfeksiyon hastalıkları +2]
1973 [Mikrobiyoloji +1]
(1983-)[Mikrobiyoloji ve klinik mikrobiyoloji +1]
***
7- İmmünoloji 1/7, 4/2, 27/2
1961 [İntan hastalıkları ve mikrobiyoloji +1]
[Mikrobiyoloji +1]
1962 [Bakteriyoloji ve enfeksiyon hastalıkları +2]
1973 [Mikrobiyoloji +1]
(1983-)[Mikrobiyoloji ve klinik mikrobiyoloji (tabiplere)+1]
[Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji +2]
[İç hastalıkları +2]
***
8- Çocuk immünolojisi 3/4
(1983-)[Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
***
9- Gastroantroloji 1955
9- Gastroenteroloji
1961 [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
[İç hastalıkları +2]
9- Gastroanteroloji
1962[İç hastalıkları +2]
9- Gastroenteroloji 1/3
1973- [İç hastalıkları +2]
***
10- Çocuk gastroenterolojisi 3/9
(1983-)[Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
***
11- Gastroenteroloji şirürjisi
1973 [Genel şirürji +2]
11- Gastroenterolojik cerrahi 8/1
(1983-) [Genel cerrahi +2]
***
12A- Andokrinoloji 1955
12A- Endokrinoloji
1961 [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
[İç hastalıkları +2]
1962 [İç hastalıkları +2]
12B- Besi hastalıkları 1955
12B- Beslenme ve metabolizma hastalıkları
1961 [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
[İç hastalıkları +2]
1962 [İç hastalıkları +2]
*
12- Andokrinoloji ve metabolizma hastalıkları
1973 [İç hastalıkları +2]
[Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
12- Endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları 1/2
(1983-)[İç hastalıkları +2]
***
13- Çocuk endokrinolojisi ve metabolizma hastalıkları 3/2
(1983-)[Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
***
14- Hematoloji 1955
14- Hematoloji 1/8, 4/3
1961 [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
[İç hastalıkları +2]
[İntan hastalıkları ve mikrobiyoloji +2]
1962 [İç hastalıkları +2]
[Bakteriyoloji ve enfeksiyon hastalıkları +2]
1973 [İç hastalıkları +2]
(1983-)[İç hastalıkları +2]
[Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji +2]
***
15- Çocuk hematolojisi 3/3
1973- [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
***
16- Allerji
1961 [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
[İç hastalıkları +2]
[Deri ve zührevi hastalıklar +2]
[İntan hastalıkları ve mikrobiyoloji +2]
1962 [İç hastalıkları +2]
[Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
[Göğüs hastalıkları ve tüberküloz +2]
[Deri ve zührevi hastalıklar +2]
[Bakteriyoloji ve enfeksiyon hastalıkları +2]
16- Allerjik hastalıklar 1/1, 2/1, 4/1, 27/5
1973 [İç hastalıkları +2]
[Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
[Göğüs hastalıkları ve tüberküloz +2]
[Bakteriyoloji ve infeksiyon hastalıkları +2]
[Deri ve zührevi hastalıklar +2]
(1983-)[İç hastalıkları +2]
[Göğüs hastalıkları ve tüberküloz +2]
[Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji +2]
[Deri ve zührevi hastalıklar +2]
[Mikrobiyoloji ve klinik mikrobiyoloji (tabiplere)+1]
***
17- Çocuk allerjisi 3/7
(1983-)[Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
***
18- Nefroloji 1/4
1973 [İç hastalıkları +2]
[Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
(1983-)[İç hastalıkları +2]
***
19- Çocuk nefrolojisi 3/5
(1983-)[Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
***
20- Romatoloji
1961 [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
[Fizik tedavi ve hidroterapi +2]
[İç hastalıkları +2]
[İntan hastalıkları ve mikrobiyoloji +2]
20- Rumatoloji 1/5, 20/1, 21/1
1962 [İç hastalıkları +2]
[Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
[Bakteriyoloji ve enfeksiyon hastalıkları +2]
1973 [İç hastalıkları +2]
[Fizik tedavi ve rehabilitasyon +2]
[Hidroklimatoloji +2]
(1983-) [İç hastalıkları +2]
[Fizik tedavi ve rehabilitasyon +2]
[Tıbbi ekoloji ve hidroklimatoloji +2]
***
21- Tıbbi onkoloji 1/6
(1983-)[İç hastalıkları +2]
***
22- Çocuk onkolojisi 3/8
(1983-) [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
***
23- Onkolojik cerrahi 8/2
(1983-) [Genel cerrahi +2]
***
24- Neonatoloji 3/11
(1990-) [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
***
25- Çocuk kardiyolojisi 3/1
1973- [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
***
26- Çocuk nörolojisi 3/6, 6/1
1973 [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
(1983-)[Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
[Nöroloji +2]
***
27- Çocuk enfeksiyon hastalıkları 3/10
(1990-)[Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
***
28- Okul-spor hekimliği 1949
28- Okul ve spor hekimliği 1955, 1961 kaldırıldı
28- Okul ve spor tababeti 1962
28- Okul hekimliği 24/3
1973- [Halk sağlığı +1]
***
29- İş hekimliği 1949, 1955, 1961 kaldırıldı
29- İş tababeti 1962
29- İşçi sağlığı ve güvenliği
1973 [Halk sağlığı +1]
29- İş ve meslek hastalıkları 1/9, 24/1
(1983-) [İç hastalıkları +1]
[Halk sağlığı +1]
***
30- Epidemiyoloji ve sari hastalıklar 1955, 1961 kaldırıldı
30- Epidemiyoloji 1962
30- Epidemiyoloji 24/2
1973 [Bakteriyoloji ve infeksiyon hastalıkları +1]
[Halk sağlığı +1]
(1983-)[Halk sağlığı +1]
***
31- Genel askeri tababet uzmanlığı 1962
31- Askeri sağlık hizmetleri hekimliği
1973 [Halk sağlığı +1]
31- Askeri sahra sağlık hizmetleri hekimliği 24/4
(1983-)[Halk sağlığı +1]
***
32- Çevre sağlığı 24/5
(1983-) [Halk sağlığı +1]
***
33- Askeri hijyen 24/6
(1983-) [Halk sağlığı +1]
***
34- Geriyatri 1/10
1961, 1962, 1973 [İç hastalıkları +2]
1983 kaldırıldı
(1993-)[İç hastalıkları +2]
--------------------------------------------------------------------------------
II- Yürürlükten Kaldırılan Yan Uzmanlık Dallarının Ad ve Sürelerindeki Değişiklikler
1- Bakteriyoloji
1961 [İntan hastalıkları ve mikrobiyoloji +1]
[Mikrobiyoloji +1]
1962 kaldırıldı
***
2- Entemoloji
1961 [İntan hastalıkları ve mikrobiyoloji +1]
[Mikrobiyoloji +1]
1962 kaldırıldı
***
13- Ağız ve çene cerrahisi (stomatoloji)1947 [3]
13- Ağız ve çene şirürjisi 1955 [3]
3,4- Çene şirürjisi ve plastik şirürji
1961 [Genel şirürji +2]
[Kulak-burun-boğaz hastalıkları +2]
[Çocuk şirürjisi +2]
3- Ağız ve çene şirürjisi
1962 [Genel şirürji +2]
1973 kaldırıldı
*
4- Plastik şirürji
1962 [Genel şirürji +2]
1973 ana uzmanlık dalı
***
23- Radyoterapi 1955 [3]
5- Radyoterapi
1961 [Radyoloji +2]
1962 tekrar ana uzmanlık dalı
***
28- Parazitoloji 1947 [2], 1955 [2]
6- Parazitoloji
1961 [İntan hastalıkları ve mikrobiyoloji +1]
[Mikrobiyoloji +1]
1962 tekrar ana uzmanlık dalı
28- Parazitoloji 1962 [3]
6- Parazitoloji
1973 [Mikrobiyoloji +1]
1983 tekrar ana uzmanlık dalı
***
12- Nöroşirürji 1947 [3], 1955 [4]
7- Nöroşirürji
1961 [Çocuk şirürjisi +3]
[Genel şirürji +3]
[Ruh ve sinir hastalıkları +4]
1962 [Genel şirürji +3]
1969 tekrar ana uzmanlık dalı
***
14- Ortopedi ve tromatoloji 1961 [4-5]
8- Tromatoloji
1962 [Genel şirürji +2]
[Ortopedi +2]
1973 birleştirilmiş ana uzmanlık dalı
***
10- Göğüs şirürjisi 1955 [4]
9- Göğüs şirürjisi
1961 [Çocuk şirürjisi +2]
[Genel şirürji +2]
1962 [Genel şirürji +2]
1973 birleştirilmiş ana uzmanlık dalı
***
10- Kalb ve damar şirürjisi
1962 [Genel şirürji +3]
1973 birleştirilmiş ana uzmanlık dalı
***
9, 14A- Çocuk cerrahisi ve ortopedi 1947 [3]
9, 14A-Çocuk şirürjisi ve ortopedi 1955 [4]
9- Çocuk şirürjisi 1961 [4-5]
11- Çocuk şirürjisi
1962 [Genel şirürji +2]
1973 tekrar ana uzmanlık dalı
***
43- Kardioloji 1955 [4]
12- Kardiyoloji
1961 [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
[İç hastalıkları +2]
1962, 1973 [İç hastalıkları +2]
1990 tekrar ana uzmanlık dalı
***
13- Çocuk ruh sağlığı ve hastalıkları
1973 [Ruh sağlığı ve hastalıkları +2]
(1983) [Ruh sağlığı ve hastalıkları +2]
[Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
1990 ana uzmanlık dalı
***
45A- Okul-spor hekimliği (1949)[2]
45A- Okul ve spor hekimliği 1955 [2], 1961 kaldırıldı
45A- Okul ve spor tababeti 1962 [2]
45- Spor hekimliği 1973 [2]
14- Spor hekimliği
(1983)[Ortopedi ve travmatoloji +1]
[Fizik tedavi ve rehabilitasyon +1]
[Fizyoloji (tabiplere)+1]
1990 tekrar ana uzmanlık dalı
--------------------------------------------------------------------------------
İKİNCİ ANA DAL OLARAK YAPILDIĞINDA SÜRE İNDİRİMİ SAĞLANAN UZMANLIK DALLARI
Günümüze değin çıkarılmış tüzüklerde kimi ana dalların uzmanlarına başka birtakım ana uzmanlık dallarının eğitimini ikinci bir ana dal olarak yaptıklarında tanınan süre indirimi, bu konudaki ilk tüzük olan 1929 yılındaki Tababet İhtisas Vesikaları Hakkındaki Nizamname�den başlayarak kronolojik olarak gösterilmiştir.
Bu konudaki tüzükler, sırasıyla, 1929, (1942), 1955, 1961, 1962, (1969), 1973, (1983), (1990) ve (1993)�te yayımlanmıştır. Herhangi bir tarihte yürürlükte olan tüzükte birtakım değişiklikler yapmak üzere çıkarılan ara tüzüklerin yılları (ayraç)içinde gösterilmiştir.
Yürürlükteki uzmanlık ana dalları için 1973 yılındaki Tababet Uzmanlık Tüzüğü ve bunda değişiklik yapılmasına ilişkin (1983), (1990) ve (1993) yıllarında çıkarılan tüzüklerin ek çizelgesinde 1�den 46�ya dek olan sıra numaraları temel alınmıştır. Yürürlükten kaldırılan ana dallar için ilk bölümde verilmiş 1�den 17�ye dek ayrı sıra numaraları, gerektikçe (�) üs işareti eklenerek kullanılmıştır.
Koyu olarak ve satırı ortalayarak yazılanlar, [köşeli ayraç] içinde hangi dalın uzmanlarının kaç yıl süren bir eğitimden sonra ikinci bir ana dalın daha uzmanı olabileceğini (+) işaretinden sonraki rakamla göstermektedir.
Uzmanı olunabilecek ikinci ana dalın adı ve bu hakkın tanındığı tüzüğün yılı satırbaşında gösterilmiştir.
Tanınan süre indiriminin yürürlükte olduğu dallarda, bu hakkı tanıyan tüzüğün yılı koyu olarak yazılmıştır.
--------------------------------------------------------------------------------
İkinci Ana Dal Olarak Yapıldığında Süre İndirimi Sağlanan Uzmanlık Dalları
1-38 [Bütün uzmanlık ana dalları (22., 23. ve 28. dışında) +2]
39- Nükleer tıp 1973
1-42 [Bütün uzmanlık ana dalları (23. dışında) +2]
39- Nükleer tıp (1983-)
***
1- [İç hastalıkları +2]
2- Göğüs hastalıkları 1955
43- Kardioloji 1955
2- Göğüs hastalıkları ve tüberküloz (fitiziyoloji)1962
2- Göğüs hastalıkları ve tüberküloz 1973-
43- Kardiyoloji (1990-)
46- İlk ve acil yardım (1993-)
1- [İç hastalıkları +1 yıl 4 ay]
42- Aile hekimliği (1983-)
***
3- [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +2]
2- Göğüs hastalıkları ve tüberküloz (fitiziyoloji)1962
3- [Çocuk sağlığı ve hastalıkları +1 yıl 4 ay]
42- Aile hekimliği (1983-)
***
4- [Bakteriyoloji ve enfeksiyon hastalıkları +2]
2- Göğüs hastalıkları ve tüberküloz (fitiziyoloji)1962
8- Koruyucu tababet ve hijyen 1962
4- [Bakteriyoloji ve infeksiyon hastalıkları +1]
28- Parazitoloji 1962
27- Mikrobiyoloji 1973
***
5- [Ruh sağlığı ve hastalıkları +2]
44- Çocuk ruh sağlığı ve hastalıkları (1993-)
5, 6- [Ruh ve sinir hastalıkları +1]
32- Adli tıp 1961
12- Nöroşirürji (1969)
6- [Nöroloji +4]
12- Nöroşirürji 1973
12- Beyin ve sinir cerrahisi (1983-)
***
8- [Genel şirürji +2]
9, 14A- Çocuk şirürjisi ve ortopedi 1955
10- Göğüs şirürjisi 1955
12- Nöroşirürji 1955
13- Ağız ve çene şirürjisi 1955
15- Anesteziyoloji 1955
17- Kulak-boğaz-burun hastalıkları 1955
16- Kadın hastalıkları ve doğum 1962
19- Üroloji 1962
9- Çocuk şirürjisi 1973
13- Plastik ve rekonstrüktif şirürji 1973
14- Ortopedi ve travmatoloji 1973
8- [Genel cerrahi +2]
9- Çocuk cerrahisi (1983-)
10- Göğüs cerrahisi (1983-)
11- Kalp ve damar cerrahisi (1983-)
13- Plastik ve rekonstrüktif cerrahi (1983-)
14- Ortopedi ve travmatoloji (1983-)
16- Kadın hastalıkları ve doğum (1983-)
19- Üroloji (1983-)
46- İlk ve acil yardım (1993-)
8- [Genel şirürji +3]
16- Kadın hastalıkları ve doğum 1955
12- Nöroşirürji (1969)
10, 11- Göğüs-kalp ve damar şirürjisi 1973
12- Nöroşirürji 1973
8- [Genel cerrahi +3]
12- Beyin ve sinir cerrahisi (1983-)
***
14- [Ortopedi ve travmatoloji +1]
45- Spor hekimliği (1990-)
***
20- [Fizik tedavi ve rehabilitasyon +1]
21A- Hidroklimatoloji 1973
***
22- [Radyoloji +1.5]
39- Nükleer tıp 1973
23- [Radyasyon onkolojisi +1]
39- Nükleer tıp (1983-)
***
24- [Halk sağlığı +1]
25- Hava hekimliği 1973
26- Deniz hekimliği 1973
45- Spor hekimliği 1973
25- Hava ve uzay hekimliği (1983-)
26- Deniz ve sualtı hekimliği (1983-)
***
27- [Bakteriyoloji +3]
8�- Hıfzısıhha 1929
27- [Bakteriyoloji +2]
8�- Hıfzısıhha (1942)
8�- Hijyen 1955
27- [Mikrobiyoloji +1]
4�- Klinik laboratuvar 1961
28- Parazitoloji 1962
27- [Mikrobiyoloji ve klinik mikrobiyoloji +1]
28- Tıbbi parazitoloji (1983-)
***
29- [Tıbbi biyokimya +1]
4�- Klinik laboratuvar 1961
***
30- [Patolojik anatomi +1]
32- Adli tıp 1961
4�- Klinik laboratuvar 1961
***
34- [Fizyoloji +1]
45- Spor hekimliği (1990-)
***
42- [Aile hekimliği +2]
46- İlk ve acil yardım (1993-)
***
4�-[Klinik laboratuvar +1]
32- Adli tıp 1961
İstanbul Tabip Odası 
Bu Web Sitesinden En İyi Şekilde Yararlanmak İçin lütfen