İstanbul Barosu Çocuk Hakları Merkezi, İstanbul Barosu Sağlık Hukuku Merkezi ve İstanbul Tabip Odası’nın birlikte düzenlediği “Çocuk Hakları Perspektifinden Aşı Reddi: Hukuki ve Tıbbi Boyut” paneli 9 Mayıs 2026 tarihinde, İstanbul Barosu Merkez Bina, Av. Orhan Adli Apaydın Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi. Panelde, son yıllarda giderek artan aşı karşıtlığının ve aşı reddinin toplum sağlığını tehdit eden sonuçları konuşuldu; aşı reddi çocuk hakları, koruyucu sağlık hizmetleri, etik sorumluluklar ve yargısal süreçler açısından ele alındı.

Panelin açılış konuşmalarını İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Talat Kırış ve İstanbul Barosu Başkanı Av. Prof. Dr. İbrahim Özden Kaboğlu yaptı.

“Kanıta Dayalı Tıp Aşının Yararını Defalarca Ortaya Koydu”

Bir toplumun en kıymetli varlıklarının çocukları olduğuna vurgu yapan Dr. Talat Kırış “Biz bugün Türkiye’de çocuklarımızla ilgili ne konuşuyoruz içinde bulunduğumuz ortamda; okul arkadaşlarını öldüren bir çocuktan bahsettik yakın zamanda, hepimizin içi ağladı. Yeni nesil mafyaların çocuk tetikçilerinden konuşuyoruz. İlkokul kapılarına dayanmış uyuşturucudan konuşuyoruz. Milli eğitime baktığımızda, maalesef milli eğitimde başarıyı ölçen PISA değerlendirmelerinde çocuklarımız OECD ülkelerinin en sonunda. Yani bu acınası tabloda böyle bir toplantının yapılmasını gerçekten çok değerli buluyorum, önemsiyorum” dedi.
Kırış, aşı meselesinin önemini ülke tarihinden verdiği örneklerle anlatarak bugünlerde sosyal medyanın ve komplo teorilerinin köpürtmesiyle artan aşı karşıtlığını eleştirdi. Covid-19 pandemisinde kaybettiğimiz hekimleri anan Kırış, aşı başlayınca ölümlerin kesildiğine dikkat çekerek kanıta dayalı tıpın aşının yararını defalarca ortaya koyduğunu dile getirdi.

“Büyükler Kendi Haklarını Çocuklara Dayatmamalıdır”

İnsan haklarının yeterince gelişmediği, saygı görmediği bir toplumda ve devlette çocuk haklarını ilerletmenin çok daha zor olduğunun altını çizen Kaboğlu da bu konunun ele alınmasının, tartışılmasının, bilimsel temellerinin açıklığa kavuşturulmasının yalnızca tıp biliminin değil insan hakları biliminin de gerekleri olduğunu söyledi. Büyüklerin kendi haklarını çocuklara dayatmaması gerektiğini vurgulayan Kaboğlu, “Kendilerini çocukların yerine koymak suretiyle sorumluluklarının ikiye katlandığını sürekli olarak düşünmelidirler. Bugün konuştuğumuz haklar; çevre hakkı, sağlık hakkı, gelişme hakkı, barış hakkı aslında bizlerden çok gelecek kuşakların ve çocukların haklarıdır” dedi.

“İstanbul’da 10 çocuktan 1’i Aşısını Olmuyor”

İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu üyesi Dr. Emrah Kırımlı da kanıta dayalı bilgi ile tutum almanın önemini anlattı. Kırımlı’nın sözleri şöyle:

“İnsanlara yardım ederken kanıta dayalı bilgi ile tutum alıyoruz. Ancak benim sahip olduğum kanıta dayalı bilgiyi gündelik pratiğimde tüm gücüyle uygulayamadım. Aşı ve aşı reddi bu alanların en çok görünenlerinden birisi. Ben de bir bilgi var; aşı insanların sağlığını korumak için en etkili ve kanıtı en güçlü olan yöntem. Ancak bu bilgi yeterli değil. Giderek artan bir aşı reddiyle karşı karşıyayız. İçinde bulunduğumuz ilde 10 çocuktan 1’i aşısını olmuyor. Aşıya ulaşamadığı için değil aileleri yaptırmadığı için. Sadece aşı değil, insanların sağlığını koruyabilmem için onlara yardım edebilmem için edindiğim bilgi tek başına pratikte bir uygulamaya dönüşmeyebiliyor. Benim önerdiğim bir tedavinin uygulanması için, o bilgiye hastamın da güvenmesi gerek...”

Oturum Başkanlığını İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi ve Çocuk Hakları Merkezi Koordinatörü Av. Yelda Koçak Urfa’nın yaptığı birinci oturumda; Prof. Dr. Muzaffer Eskiocak “Toplum Bağışıklığı İçin Aşı Kararlılığını Geliştirmek: Yaşam İçin Dayanışma”, Dr. Emrah Kırımlı “Koruyucu Sağlık Hizmetlerinde Direnç Noktası: Aşı Reddi ve Birinci Basamak”, Doç. Dr. Nicel Yıldız Silahlı “Çocuk Hakları Perspektifinden Aşı Reddi: Sosyal Pediatri Yaklaşımı Klinik Karar ve Aile Yönetimi” sunumlarını gerçekleştirdi.

Panelin ikinci oturumunda Oturum Başkanlığını İstanbul Barosu Çocuk Hakları Merkezi Yürütme Kurulu Üyesi Av. Gaye Pekyalçın yaptı. Dr. Miraç Özdemir “Aşı Reddi ve Çocuğun Korunması: Bildirim Yükümlülüğü ve Adli Değerlendirme”, Prof. Dr. Pervin Somer Aşı Reddi ve Hekimin Sorumluluk Sınırları, Av. Ecem Erdem, “Çocuklarda Aşı Reddinin Hukuki ve Etik Boyutu: Dünyada Aşı Politikaları” sunumları ile aşı reddinin hukuki, etik ve kurumsal sorumlulukları konuşuldu.

Oturum Başkanlığını Av. Hürrem Sönmez’in yaptığı “Yargısal Süreçler ve Çocuğun Üstün Yararı” başlıklı üçüncü oturumda ise “Aşı Reddinde 5395 Sayılı Kanun Kapsamında Sağlık Tedbiri Uygulaması” Av. Songül Beydilli, “Aşı Reddinde Mahkemeler Tarafından Verilen Kayyum Kararlarının Uygulanması” Av. Süreyya Kardelen Yarlı, “Çocuk Hakları Bağlamında Çocuğun Üstün Yararı ve Çocukluk Dönemi Aşıları” Av. Zeynep Nur Yalçınkaya tarafından anlatıldı.