1 Haziran 2026 itibarıyla özel sağlık kuruluşlarında görev yapan hekimlerin önemli bir bölümü 4/a sigortalı çalışma statüsüne geçirilmiş olup, yıllık izin uygulamaları bakımından 4857 sayılı İş Kanunu ve Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği hükümlerine tabi hale gelmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca; aynı işverene bağlı olarak deneme süresi dahil en az 1 yıl çalışan işçiler yıllık ücretli izin hakkı kazanır. Yıllık ücretli izin hakkı anayasal dinlenme hakkının bir uzantısı olup çalışanın vazgeçemeyeceği temel bir işçilik hakkıdır.

Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre yıllık ücretli izin süreleri hizmet süresine göre asgari olarak şu şekilde düzenlenmiştir:

• 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) çalışanlarda en az 14 gün,
• 5 yıldan fazla 15 yıldan az çalışanlarda en az 20 gün,
• 15 yıl ve üzeri çalışanlarda en az 26 gün.

Kanun gereğince 50 yaş ve üzerindeki çalışanlarda yıllık ücretli izin süresi 20 günden az olamaz.

Yıllık ücretli izin süresinin hesabında:

• hafta tatilleri,
• ulusal bayram günleri,
• genel tatil günleri

izin süresinden sayılmaz. İşveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.

Yıllık ücretli izin esas olarak bölünemez. Ancak tarafların karşılıklı anlaşması halinde izin süreleri bölümler halinde kullandırılabilir. Bu durumda izin parçalarından en az bir bölümünün kesintisiz 10 gün olması zorunludur.

Yıllık iznini işyerinin bulunduğu şehir dışında geçirecek çalışanlara, talep etmeleri halinde, gidiş ve dönüş sürelerini karşılamak amacıyla toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni verilmesi zorunludur.

İşveren, çalışanın yıllık izin ücretini izne başlamadan önce peşin veya avans olarak ödemekle yükümlüdür.

Yıllık ücretli izin hakkı; çalışanın fiziksel ve ruhsal dinlenmesini, çalışma verimliliğinin korunmasını ve iş sağlığının sürdürülebilirliğini amaçlayan temel bir çalışma hakkıdır. Özellikle sağlık hizmeti sunulan alanlarda uzun çalışma süreleri, yoğun iş yükü ve yüksek dikkat gerektiren çalışma koşulları dikkate alındığında, düzenli izin kullanımı çalışan sağlığı ve hizmet kalitesi açısından önem taşımaktadır.

Bu nedenle yıllık izin uygulamalarının mevzuata uygun, öngörülebilir, şeffaf ve çalışan haklarını koruyacak şekilde planlanması; hem iş barışı hem de sağlık hizmetinin sürdürülebilirliği açısından önem arz etmektedir.

İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu